Schemerlicht (duo Laura Bos en Tiziana Chessa)

Laura Bos en Tiziana Chessa

–Het laat-romantisch liedrepertoire: hoe geschikt/moeilijk is dat voor een luisteraar met popmuziek-oren (en met pop-oren bedoel ik dan iets als lui-romantische oren)?
Dat vind ik best lastig aan te geven. Ik ben zelf allereerst in contact gekomen met popmuziek, vervolgens met jazz en daarna pas met klassiek. Het eerste klassieke stuk dat ik hoorde was in de Doelen in Rotterdam, het Rotterdams Philarmonisch speelde een symfonie van Mahler. Dat kwam wel binnen. Mijn interesse was toen wel gewekt. De romantiek had individualisme in het componeren hoog in het vaandel en er was veel ruimte voor emotie in de muziek. Het was ook de periode waarin een stuk enorm lang kon zijn of een miniatuur. Dat laatste geldt bijvoorbeeld voor het liedgenre. De emoties in die muziek, de stemmingen waren ook het uitgangspunt voor het project Schemerlicht, het is eigenlijk een verhaal van verschillende emoties en stemmingen die aan elkaar geregen zijn door de liederen zelf en de hedendaagse composities.
Verder zijn de pianiste Laura Bos en ikzelf een beetje veelvraten in de muziek, we eten alles mits goed bereid ;-). Als muziek goed in elkaar steekt maakt het genre niks uit.

–Ik werd in dit verband ook een beetje getriggerd door een uitspraak in het NRC van afgelopen vrijdag, gedaan door de jonge componist Nico Muhly, “Ik denk dat je makkelijker jongeren trekt met de energie en helderheid van Stravinsky en Bach dan met zwaar romantisch repertoire.” Zit daar wat in?
Dat heb ik ook wel vaker gehoord. Bach is natuurlijk een en al “orde” en structuur en ik vind zelf altijd dat barok “dansbaar” is. Er zijn ook DJ’s die barok mixen met allerlei andere muziekstijlen en dat werkt, iedereen danst gewoon door. Stravinsky heeft zo’n drie fases gekend in zijn componistenleven. Zijn muziek is ook sterk ritmisch natuurlijk. Misschien dat er een dreun in moet zitten, een bepaalde swing. Een kennis van mij zei ooit eens dat hij klassieke symfonieën vermoeiend vond omdat er volgens hem geen “beat” in zit. Ik heb hem gevraagd de volgende keer dat hij naar een symfonie luistert anders te luisteren dan hij tot nu toe deed, te letten op ritmes, er zit wel degelijk “beat” in de klassieke symfonieën.

–Dat citaat van Muhly gaat trouwens verder: “En er wordt ook weinig dapper geprogrammeerd. Altijd Tapiola, nooit iets van Sibelius’ briljante tijdgenoot Jon Leifs”…
Ja, dat is inderdaad jammer, om maar niet te spreken over hedendaagse muziek dat wordt ook veel te weinig geprogrammeerd. Dit is volgens mij een manco van de zalen in Nederland dat te begrijpen is vanuit het commerciële belang van de zalen. Zo’n zaal wil blijven bestaan en programmeert de stukken en de musici die verkopen aan het publiek. En dat zijn de bekende stukken, sterstukken die het altijd goed doen worden vaak uitgevoerd. Overigens beleven veel mensen plezier aan die stukken en dat is prima. Alleen is het jammer dat sommige composities die sterk in elkaar zitten het daglicht niet (meer) zien omdat het te weinig mensen trekt. Overigens lukt het nu en dan dat beroemde musici voor een revival zorgen van vergeten werken, denk aan Cecilia Bartoli en de Italiaanse barok.
Ik ben zelf werkend lid van de Haagse Kunstkring. Daar is juist wel ruimte voor hedendaagse muziek en stukken die zelden tot nooit worden uitgevoerd.

–In Schemerlicht worden de liederen aan elkaar verbonden in een nieuwe doorlopende compositie, zoals jullie het omschrijven. Dat klinkt als iets dat met name bij het ‘klassieke’ (19e, vroeg 20e eeuwse) repertoire niet zo vaak gebeurt! Daar lijkt de uitvoeringspraktijk nog altijd sterk bepaald door historische eerbied met bijbehorende ‘heilige teksten’.
In de pop en jazz is het een stuk gebruikelijker covers te maken, een totaal andere draai te geven aan een bestaand liedje. Daar wordt wat losser mee omgesprongen.
Het doorcomponeren van “klassieke” liederen gebeurt wel, maar voor zover ik weet echt sporadisch. Een gevaar van teveel nadruk op de ‘historische’ eerbied voor de stukken is dat er een elitaire smaak van komt, dit kan ten koste gaan van de interesse van nieuwe luisteraars. Het stijve jasje wordt alleen maar verder aangetrokken. Muziek moet in beweging blijven, in ons project Schemerlicht zijn de (laat)-romantische componisten een directe inspiratiebron geweest voor de hedendaagse verbindende composities van Jelger Blanken. We hebben er voor dit project voor gekozen de liederen in tact te houden, maar hebben ze wel door elkaar gegooid, het verhaal heeft de volgorde bepaald en de verbindende composities. De liederen lenen zich (voor zover nog niet gebeurd door de componist zelf) uitstekend tot orchestratie, dus wie weet krijg ik de componist Jelger Blanken nog eens zo ver ;-).

Meer informatie over het (gratis) concert op donderdagmiddag is hier te vinden.

Of luister naar Schönbergs vroege (1899) Erwartung op youtube in uitvoering Glenn Gould/Ellen Faull.

Advertisements
%d bloggers like this: