het beste van de jaren Nul: Experimenteel, Weird, Improv, Out There, Avantgarde

Excepter - AlternationExperimenteel, Weird, Improv, Out There, Avantgarde, kortom ongewone rock, pop en ronduit buitencategoriaal. De jaren nul zijn net als voor Noise een speeltuin geweest voor de vernuftige experimenteerdriftigen, muzikanten die de radicale marges van de rock & pop opzoeken (over avantpop zullen we nog apart berichten in de laatste aflevering van het beste van de jaren Nul).

Dat is niet uniek aan de jaren Nul, maar de schier oneindige expansie van de constellatie aan mogelijkheden binnen de beperkte parameters van populaire muziek (als in niet-compositie) bracht de scene, mede onder invloed van het internet en zijn grassroots distributiemogelijkheden, werkelijk tot leven tussen 2000 en 2010. Die scene is niet vast te pinnen – ondanks labels als New Weird America, Freefolk, Electroacoustic, Reductionism etc. is het onmogelijk om ondergenoemde bands en formaties onder een vaste noemer te brengen. Experimentele muziek anno 2010 kenmerkt zich door eigengereidheid, oorspronkelijkheid en vindingrijkheid, door een micrologische focus op het verfransen van genregrenzen, vaak zelfs door een gezonde ontkenning van het feit überhaupt dat er grenzen zouden zijn. De geest van improvisatie, al aanwezig in de late jaren zestig in bands als Quicksilver en the Dead en natuurlijk bij de klassieke improvisatoren MEV en AMM, die nog steeds actief zijn, waart doorheen de stijlen en heeft met name rock ontdaan van haar keurslijf van 3 akkoorden en de traditionele gitaar,bas,drum-opstelling; Open City uit Los Angeles (inmiddels defunct) is het summum van deze ontwikkeling. Toch zagen we ook een terugkeer naar roots, die niettemin niet wars was van een avantgarde styling; de akoestische gitaar werd niet geschuwd, denk aan Six Organs of Admittance, Tower Recordings, Pelt en Blithe Sons en de hele Jeweller Antler Collective, om er slechts een paar te noemen.

Als er al een typisch kenmerk kan worden genoemd dan is dat de drone. Die zien we terug in verschillende vormen: als noisy ambient bij Machinefabriek, als gruizige tapemuziek van Howard Stelzer, vehikel voor de digitale metal van KTL of de spirituele mantra’s van Om, of de countrymetal van het gerevitaliseerde Earth. Of als de gitzwart-romantische Noorse post-metal soundscapes van Svarte Greiner. Ook electronische middelen (synthesizer en de housebeat) worden volledig geïntegreerd in de rock, dat sowieso een steeds vager domein van artiesten omvat. Neem Sunburned Hand of the Man, dat impro aan funk koppelt en op hun laatste twee studio-albums met de hulp van Kieran Hebden (Fourtet) meesterwerkjes in weirdness afleveren. Of Excepter, de best of the bunch, die een matte variant van electropop produceren. Zuivere psychedelica by other means.

De invloed van This Heat, paragon van moeilijkheid in pop, zien we terug in de Italiaanse avantgarde bij ¾ hadbeeneliminated en å, maar zeker bij landgenoten Volcano the Bear, de ware erfgenaam van This Heat-muziek. En ook de jazz cum rock, zo kenmerkend voor veel experimentele muziek uit de jaren negentig, zien we verjongd terugkeren bij o.a. Scorch Trio, Zu, Mandarin Movie, dat op momenten herinnert aan het oor- en vriendschapsplijtende God, en vooral Him, de cool jazzdubrock-band uit Chicago.

Hieronder een lijst met 5 muss habens en, aan de hand van een selectie per genre (om toch enige lijn erin te krijgen) een keur aan artiesten die in de afgelopen 10 jaar gezorgd hebben voor het voortleven van het experiment in de muziek, d.w.z. het voortzetten van het modernistische project in de context van de populaire cultuur. Subjectief, doch wat ons betreft representatief voor gedurfde muziek.

1. ExcepterAlternation
Excepter is een manke Cabaret Voltaire vroege stijl, gemengd met industriële free-drones. Kenmerkend zijn de lusteloze, lijzige vocalen die de nummers versieren. Alternation, net als al hun platen, is totaal bedwelmend. Dit is suffige electropop van de beste soort, die daarmee een kritisch-slappe knuppel in het bedrijvige hoenderhok gooit. Sluggish cool!

Volcano the Bear - Classic Erasmus Fusion2. Volcano the BearClassic Erasmus Fusion
De Geest van Albion zit ze in de botten. Beïnvloed door This Heat, hun illustere voorgangers. Wat This Heat, in hun muziek, deed met de oppressie van Zuid-Londen doet Volcano the Bear met de desolate Noord-Engelse countryside. Net als This Heat zijn de liederen van Volcano the Bear een mix van song en avantgarde experiment met tapeloops en quasi-improvisatie. Volcano the Bear is avantfolkrock die niet gehinderd wordt door technische overkwalificatie. Waarachtig eccentriek, zoals alleen de Britten dat kunnen. Classic Erasmus Fusion, een dubbel-LP, is hun klassieker. Luister ook naar side-projects Daniel Padden en One Ensemble.

34HadBeenEliminated - Theology3. ¾ hadbeeneliminatedTheology
Samen met companion piece Religious Experience op vinyl is Theology de experimentele rockplaat van het decennium. Waarbij aangetekend zij dat van rock in eigenlijke zin totaal geen sprake is (no riffs please): het doet denken aan een larmoyante, uitgesponnen, en meer geïmproviseerde versie van This Heat (met name de This Heat van Blue & Yellow) en laat goed horen hoe belangrijk de Italiaanse avantgarde (Berio, Maderna, Nono, Sciarrino) in de na-oorlogse muziek is voor hen die opereren in de marges van de Italiaanse electroakoestische rock (vergelijk ook å!). Authentiek en ongeëvenaard.

Musica Elettronica Viva - MEV 404. Musica Elettronica VivaMEV 40
musique informelle zoals Adorno dat bedoelde. Verwant aan het Britse AMM, toch uniek. Abstract en opwindend tegelijk. Deze compilatie van live-optredens uit hun hele carrière toont dat MEV nog steeds tot de improvtop behoort.

5. Rova::OrkestrovaElectric Ascension
Waarom Beethoven en Mahler tig keer worden uitgevoerd en de “klassiekers” uit de jazz niet? Dat vroeg Rova::Orkestrova zich af en hun versie van Coltrane’s collectieve improvisatiemeesterwerk Ascension is adembenemend. Rova Orkestrova - Electric AscensionMèt strijkers!, turntable (van wie anders dan Otomo Yoshihide) en drummachine van Ikue Mori naast de fameuze Nels Cline op electrisch gitaar, Steve Adams, Larry Ochs, Bruce Ackley and John Raskin op allerhande saxofoons, Fred Frith op bas, Donald Robinson op drums en Chris Brown op electronics. Ascension updated for the electronic age is een flitsende tour de force die zich kan meten met het origineel, wat aangeeft hoe doorwrocht Coltrane’s impro-compositie eigenlijk is.

Ambient/ Drone/ Drone Metal
Machinefabriek – Marijn/ Stofstuk/ Weleer/ Zwart/ Ranonkel/ Dauw/ Slaapzucht
Howard Stelzer – Bond Inlets
Svarte Greiner – Kappe
Om – Conference of the Birds/ Pilgrimage/ Variations of a Theme/ God is Good
Earth – Hex/ The Bees Made Honey from the Lion’s Skull
Sunn 0))) – Monoliths & Dimensions
KTL – KTL/ 2/ 3/ IV
Kevin Drumm – Imperial Distortion/ Imperial Horizon
Xela – The North Sea/ In Bocca Al Lupo
Daughter of the Industrial Revolution – Variable Resistance (parts 1-3)
Rafael Toral – Violence of Discovery
Oren Ambarchi – Grapes of the Estate
Rod Modell & Michael Mantler – Radio Fore

Out-Jazz/ Improv
Him – Our Point of Departure/ New Features/ Many in High Places are Not Well
Nels Cline & Gregg Bendian – Interstellar Space Revisited: The Music of John Coltrane
Sebastian Lexer – Dazwischen
AMM – Fine/ Tunes Without Measure or End/ (m. MEV) Apogee
Scorch Trio – Luggumt/ Brolt
Supersilent – 6/ 8/ 9
Talibam! – Ordination of the Globetrotting Conscripts/ The Excusable Earthling
Polwechsel – Archives of the North/ (m. John Tilbury) Field
Stefano Scodanibbio – Six Duos
John Butcher – Resonant Spaces
Peter Evans – Nature/Culture
Peter Kolovos – New Bodies
Open City – LA We Revise your Neglect/ Birth of Cruel
Mandarin Movie – s/t
Repeat – Pool
Aethenor – Betimes Black Cloudmasses
the Magic I.D. – Till My Breath Gives Out

Eccentrische ‘Rock’/song
Volcano the Bear – Amidst the Noise & Twigs
¾ hadbeeneliminated – s/t/ Religious Experience
å – s/t
Excepter – Burghers & Punjab 12”/ The Sunbomber EP/ KA/ Self-Destruction/ Throne/ Debt Dept
Sunburned Hand of the Man – Rare Wood/ Z/ No Magic Man/ The Trickle Down Theory/ Complexion/ Fire Escape/ A
Six Organs of Admittance – Dark Noontide/ The Sun Awakens
No Neck Blues Band – Qvaris/ Clomeim
Peeesseye (PSI) – Artificially Retarded Soul Care Operators/ Mayhem in the Mansion, Shivers in the Shack
Autistic Daughters – Jealousy & Diamond/ Uneasy Flowers
One Ensemble – Wayward the Fourth/ Other Thunders
One More Grain – Isle of Grain/ Pigeon English
Starving Weirdos – Eastern Light/ Father Guru/ Shrine of the Post-Hypnotic/ Summon with Electronic Sorcery/ Into An Energy/ Path of Lightning
Magma – KA
Radian – Rec.Extern/ Juxtaposition
Tower Recordings – The Galaxy’s Incredible Sensual Transmission Field of…
Blithe Sons – Arm of Starfish/ The Great Orthochromatic Wheel
Daniel Padden – Pause for the Jet
Koenjihyakkei – Angherr Shisspa
Liars – They Were Wrong So We Drowned/ Drum’s Not Dead
Ruins – Mandala 2000/Live
Sunroof – Panzer Division Lou Reed
Pelt – Heraldic Beasts
Silvester Anfang – Satanische Vrede
De Kift – Koper
Jackie-O Motherfucker – The Magick Fire of Music/Wow
Keiji Haino & Tatsuya Yoshida – New Rap

Buiten Categorie
Deathprod – the Box
Lawrence English – Studies for Stradbroke
Brian Eno & Peter Schwalm – Drawn From Life
Brian Eno & Robert Fripp – Equatorial Stars
Brian Eno – Another Day on Earth
Zyklop/Thomas Köner – Zyklop/ La Barca
Scott Walker – The Drift
R.O.T. – L’écurie
Death Ambient – Drunken Forest
Smegma – 33 ⅓/ The Smell Remains the Same
Throbbing Gristle – Part Two: The Endless Not
Gesellschaft zur Emanzipation des Samples – Circulations
Chris Watson – Weather Report
Coelacanth – The Glass Sponge
C-Schulz & Hajsch – s/t
Phill Niblock – Touch Works, for Hurdy Gurdy & Voice
Eliane Radigue – Triptych/ Vice Versa etc.

Advertisements
%d bloggers like this: