POP 2009

Sally ShapiroWe like pop (no, really!). Pop is het domein waar de cultuur nog het meest autonoom kan verschijnen, door de cultuurindustriële marktdwang heen, die ook reinigt. Juist omdat pop anders dan de ‘hoge’ cultuur nog niet volledig doorgesubsidieerd is, kan er iets van die algemenere vrijheid in oplichten, die zich ook in 2009 niet gerealiseerd heeft. En oh, die altijd mysterieuze two-step van de pop waarin volledige commodificatie wordt aangehaald en vermeden tegelijk… (Applaus!)

Sally Shapiro, My Fantasy op Youtube hier
Sally Shapiro, Looking at the Stars op Youtube hier
Annie, I Don’t Like Your Band op Youtube hier

Annie - I Don't Like Your BandDat de sophomore albums van de beide grootste pop-diva’s van dit moment licht tegenvielen hoeft niet zeer te verbazen en valt voor een groot deel te wijten aan de in mijn oren weinig verkwikkende retro trance-mode (bizar trouwens hoeveel echo’s van de U96-Das Boot-song dit jaar te horen waren). Het fijne, en ik ben dan geneigd te zeggen: het progressieve, aan bovenstaande nummers is hoe de disco op Scandinavische wijze ‘onschuldig’ gemaakt wordt; hoe anders dan het nog altijd hegemoniale geilheidsvertoog van Amerikaanse r/b. Voor wat betreft het volgende nummer stel ik dan ook een exclusief Europese beluistering voor:

Dirty Projectors, Stillness is the Move op Youtube hier

Dirty Projectors - Stillness is the MoveJammer genoeg leren de Youtube-comments mij dat wat ik in de tekst meende te horen, “depression is a truth, there is nothing we can’t do”, niet helemaal juist is. Maar verder blijft dit nummer van een wonderbaarlijke perfectie. Het mirakel van pop: hoe uit betrekkelijk eenvoudige middelen (dat dwingende, maar lichtvoetige Afrikaans-achtige gitaarloopje, die fraaie (zelfgeschreven!) strijkerspartij (die haar gravitas zo onnadrukkelijk brengt), etc.) iets ontstaat dat volkomen nieuwe werelden kan suggereren. Het is natuurlijk niet voor niets dat het juist dit nummer is dat zo’n hit is geworden. We hopen van harte dat ‘arrangeur’ David Longstreth deze harde les van de pop niet naast zich neerlegt. Dat hij beseft dat het in de pop contraproductief is koste-wat-kost moeilijk te willen doen, via die van hem nu wel bekende proggy interrupties en collage-stijl überblendungen — die met alle hoge cultuur connotaties vanzelfsprekend op de nodige verwarring in de mainstream pers mogen rekenen; well, who cares?
En vooral dat hij niet meer zelf moet gaan zingen.

Jj, Ecstacy op Youtube hier

Jj - EcstacyPerfect hoe die beat en synths en walvisgeluiden (!) in zo’n kort nummer zo’n uitdijende akoestisch/ elektronische melancholie weten op te roepen. Terwijl het helemaal niet zo’n down nummer is. De ep van het mysterieus-anonieme Jj werd door het muzikale geweten van N-O onthaald als: “Jj is terrible crap. Soort new age lambada voor indie weaklings met een zwakte voor slappe percussieve sounds. Je heb ‘m toch niet gekocht?” In eerste instantie is het inderdaad even slikken. Net als bij de laatste cd van The Whitest Boy Alive heb je af en toe het idee dat je volkomen in de maling wordt genomen. Maar na een tijd, de zomer allang weer voorbij, begreep ik opeens dat je hier (in de goede oude woorden van Benjamin) verstrooid en niet geconcentreerd naar moet luisteren, en dan valt alles opeens op zijn plaats. Een meesterwerk en als ep van 26 minuten als één geheel doorgecomponeerd (zie ook Air France) — hoewel de bovenstaande song er wel uitspringt. Eenvoudige jaren 80 liedjes, simpele beats, sprankelende akoestische geluiden (harp), maar ook een songmatige openheid/losheid die me sterk doet denken aan de eerste nog zeer utopische uitingen van het dance/pop samengaan, circa 1992, de vroege St Etienne! Het is eenvoudig, maar tegelijk subtiel. Pure popmuziek die het luisterend subject op heel sociale, weinig geïndividualiseerde manier benadert, als het ware in een buitenruimte met vloeiende overgangen tussen strandtent, zand en zee. De kwestie van uitdifferentiëring van retro-stijlen speelt hier overigens meer een rol dan op het overschatte debuut van de XX’s. Wat wel opvalt is dat net als bij de XX’s de stem eigenlijk ondermaats is, maar bij Jj is dat overkomelijk.

Quick Canal gezongen door Laetitia Sadier, op de plaat van Atlas Sound, op Youtube hier

Quick Canal door Laetitia Sadier - op Atlas SoundWe hebben het er hier al over gehad, maar dit is voor mij hét popmoment van 2009. Iemand op Youtube schrijft, en ik vind dat tamelijk ontroerend: best song I’ve heard up to this point in my life. I think I’ve listened to it 50 times in the past 24 hours. Ah, pop en de eeuwige onschuld van de jeugd. In mijn oudere oren klinkt deze geresigneerde ode aan Bildung uiterst melancholisch. Compare en contrast, lieve lezeres, met French Disko van Stereolab, dat me in deze live-versie opnieuw de tranen in de ogen bracht (I kid you not). Vergelijk “And I say there are still some things worth fighting for/La résistance!” met “All wisdom is learnt/through a costly process of success and failure”.

Advertisements
%d bloggers like this: