Moritz von Oswald Trio, Vertical Ascent (cd/2xlp, Honest Jons) en Vladislav Delay, Tummaa (cd/2xlp, Leaf)

Moritz von Oswald Trio - Vertical AscentMoritz von Oswald is een oudgediende in de techno. Een chameleon die met het drogerende minimalisme van Basic Channel de standaard voor avant techno introduceerde. Na de reeks van negen revolutionaire 12 inches van begin jaren negentig dook von Oswald samen met partner Markus Ernestus, als Rhythm & Sound, verder in de oorsprong van hun geluid: dub en dancehall. Ook hier weer: uitdieping van een enkel element, dat door concentratie en optimalisering van basale techniek (delay en echokamer) de identiteit van het geluid gaat bepalen.

Minimalisme, naakte sound, is de beste vorm van vooruitgang in muziek. En ook het moeilijkste natuurlijk. En dan kan het best dat er wordt afgeweken van het bestaande sjabloon door naar andere stijlen te kijken. Dat heeft von Oswald met z’n nieuwe formatie, onder de geëigende naam Moritz von Oswald Trio, gedaan, zonder de fout van het loutere citeren te begaan. Op Vertical Ascent horen we hem samen met Max Loderbauer (van het sublieme Sun Electric) op synths en Vladislav Delay op custom made drumkit. Vertical Ascent is een nieuwe stap in avant techno.

De vier tracks op de plaat (Patterns 1-4) zijn gebaseerd op live-sessies, die vervolgens Teo Macero style zijn ge-edit. De live-sound is ondanks de post-production in tact gebleven. De akoestische en electronische geluiden vloeien mooi in elkaar over, waardoor een prettig fluorescerend ritmisch geheel ontstaat, geholpen door de ruimtelijke, zeg maar gerust spacey, klanken van von Oswalds spel op de Rhodes piano. Het is chill-out muziek, die eens niet slaapverwekkend is. Saillant detail is de strakke metalige percussie van Vladislav Delay (jazzdrummer van beroep), die akoestisch de automated drumpatronen van standaardtechno nabootst. Een geval van omgekeerde representatie.

De muziek is een overtuigende creatie van technoid jazz, die niet berust op syncretisme. Je hebt het gevoel dat, net zoals met Bitches Brew, hier een plaat is gemaakt die een standaard zet. Bitches Brew was noch jazz noch rock, en ook geen jazzrock. Vertical Ascent is geen pure techno, het is natuurlijk ook geen jazz, en de term jazztechno slaat ook nergens op. Wat het dan wel is doet eigenlijk niet terzake. Het staat op zichzelf. Hypnotiserende dubbelaar.

Vladislav Delay - TummaaDe nieuwste soloplaat van Vladislav Delay, getiteld Tummaa, is ook niet mis. Zijn laatste Whistleblower was uitstekend, maar borduurde te zeer voort op de sound van zijn vroegere werk op Chain Reaction (de Huone en Ranta 12”s), Max.Ernst en Mille Plateaux (de Entain LP), dat moet worden gezien als het beste in de electronica.

Op Tummaa voegt Sasu Ripatti (de man achter Delay) iets toe aan het palet dat bij eerste lezing syncretistisch aandoet: akoestische instrumenten, met name piano (en Rhodes) van soundtrack componist Craig Armstrong en koper door Argentijn Lucio Capece. Toch is het resultaat bij beluistering verbluffend authentiek en geenszins syncretistisch. Het subtiele blaaswerk (sonore basclarinet en gedempte sax) van Lucio Capece is nagenoeg verzonken in Delays ritmische framework, dat van meetaf aan nooit een recht-voor-z’n-raap technopatroon is geweest. De wijze waarop Delay percussieve elementen distilleert uit gecomprimeerde hi-hats en slagen van de snare drum en vervolgens softwarematig synthetiseert getuigde altijd al van een improvisatiedrang. Er wordt vaak gewezen op het dubelement in z’n muziek, maar dat duidt slechts het effect aan, wat subjectief wordt gehoord. De geluidsblokken zijn, als je goed luistert, namelijk zelf constructies van versnipperd spel, gefingeerd of echt, op percussie-instrumenten. Het is een ingenieus spel met ritmewisseling en syncopering. Net als bij de Moritz von Oswald Trio is het niet zomaar dub wat je hier hoort. En ook heeft het weinig meer met techno sec te maken.

Hoewel de Rhodesklanken van Armstrong soms nogal knullig overkomen (d.w.z. al te melodieus) moet je letten op de manier waarop bijvoorbeeld de cheesy pianomelodie op eerste nummer Melankolia wordt geïntroduceerd met zachte atonale basklanken en de pianoaanslagen in de hogere toonregisters. Verderop in het nummer strijdt de piano met de gesynthetiseerde, stuiterende hi-hats. Contrapunt in de techno!

Het intro van Kuula is ook misleidend. Het begint met oubollige Rhodes-platitudes. Maar die worden snel afgezet tegen de typische percussie van Delay met een wazige drone op de achtergrond. Op 3:33 verschijnt een synthblast, die zich blijft herhalen, plus de electronically treated basclarinet van Capece en een trillende echo. Moeilijk in te schatten hoe we deze nieuwerwetse electronica moeten categoriseren. Een eerste associatie is … Moritz von Oswald Trio!

Het is niet alles goud hier: Mustelmia is een knullig samenraapsel van houterige, holle beats met flinterdun blaaswerk. De synths lijken op wat Autechre op Tri Repetae deed, maar kunnen niet overtuigen. Fast forward. Toive daarentegen is een heel mooi dronenummer met spectrale synthklanken die langzaam van een ritmetrack worden voorzien. Lucio Capece’s werk op dit nummer is nagenoeg onherkenbaar als het direct resultaat van blaasinstrumenten, maar het effect is aquatisch.

De Rhodes op het titelnummer is gereduceerd tot glinsterende feedback, de bekkens en hi-hats zijn scherp, to the point. Dit heeft nog het meeste weg van dubelectronica. Tunnelivisio is met zijn ijzige Rhodessound en prettig gemoduleerde effecten de afsluiter van een plaat die bij elke volgende beluistering nog meer overtuigt.

Noot: koop dit album op vinyl, want alleen de LP is gebaseerd op een master met hogere bitrate (24bit) dan de standaard redbook cd (16bit). Ook betreft het een superieure Direct to Metal Mastering (DMM).

[Deze teks verscheen eerder op www.cut-up.com.]

Advertisements
%d bloggers like this: